Algemeen Bestuur
Inleiding
De overheid is er voor de burger en moet dus dienstbaar zijn, want uiteindelijk is die burger de baas. Bestuurlijke verantwoordelijkheid is onvoldoende zichtbaar. In de huidige wirwar gaat iedereen er een beetje over dus niemand echt. Dan moet je niet verbaasd zijn als mensen niet meer weten wie ze ter verantwoording kunnen roepen. In een democratie moet de macht liggen waar de kiezer er greep op heeft. Dit begint met een heldere bepaling van de publieke verantwoordelijkheden en taken. Deze laatste worden niet privaat uitgevoerd, tenzij op contractbasis. Goed doen wat kan, niet doen wat niet zal lukken, niet teveel doen. Het uitgangspunt voor het openbaar bestuur is: regel zoveel mogelijk dichtbij de burger, regel het zo efficiënt mogelijk. We moeten niet verdrinken in eindeloze procedures. De gemeente krijgt dus waar mogelijk ruimte voor het maken van eigen keuzes. Het snoeien in taken van de provincies vergroot de duidelijkheid.
De doelmatigheid en dienstbaarheid van de uitvoering door rijk, provincie en gemeente moet omhoog. Informatie- en communicatietechnologie maken het mogelijk de burger veel beter te bedienen, door bijvoorbeeld maar een keer gegevens op te vragen en niet telkens opnieuw. Het geeft de overheid ook kansen aanzienlijk efficiënter te gaan werken. Voorwaarde daarvoor is een strakke landelijke regie en het voorkomen van eigen koninkrijkjes. Dus geen nationale aanscherping van Europese regels. Geen provinciale aanscherping van nationale regels. Geen gemeentelijke aanscherping van nationale en provinciale regels. Kosten voor uitvoeringsorganisaties houden zich aan een harde bureaucratienorm: maximaal vijftien procent.
Bestuurlijke vernieuwing
De VVD is voorstander van een heldere, democratisch goed gefundeerde bestuursstructuur in 3 lagen: rijk, provincie en gemeente. De VVD is een voorstander van de vorming van een bestuursakkoord, waarin de partijen elkaar onderling kunnen vinden. Wanneer de VVD deel uit gaat maken van de coalitie zal zij zich inzetten voor het realiseren van de VVD standpunten in het bestuursakkoord. Het is daarbij van belang dat door de raad op hoofd-lijnen gestuurd wordt.
Het gemeentebestuur en het gemeentelijk ambtenarenapparaat dienen zich van hun dienen-de taak ten opzichte van de burger bewust te zijn. Dit betekent dat de burger op een open en klantvriendelijke wijze tegemoet getreden moet worden. Een snelle en efficiënte dienstver-lening dient hierbij vanzelfsprekend te zijn.
De burgers worden nadrukkelijk bij de totstandkoming en de uitvoering van het gemeentelijk beleid betrokken. De officieel erkende overlegpartners spelen hierbij een belangrijke rol.
De VVD hecht grote waarde aan ons stelsel van representatieve democratie waarbij de burger zijn vertegenwoordigers kiest. Op deze wijze spreekt de burger zijn vertrouwen uit in de principes en het oordeelsvermogen van de vertegenwoordigers. De VVD is van mening dat de wethouder bij voorkeur op de kieslijst dient te staan.
Bij belangrijke beslissingen moeten vaak ingewikkelde afwegingen worden gemaakt, die zich niet in een zwart-wit stelling laten vertalen. Daarom is de VVD tegen het referendum als politiek instrument, de gekozen vertegenwoordigers krijgen de verantwoordelijkheid voor het nemen van de beslissingen.
Decentralisatie, privatisering, deregulering en vermindering van bureaucratie
De VVD geeft aan vermindering van de bureaucratie absolute prioriteit. De realisering daar-van door het gemeentebestuur moet inzichtelijk en afrekenbaar worden gemaakt. Regels en procedures die lokaal tot stand komen, dienen uitvoerbaar en handhaafbaar te zijn.
De VVD vindt dat overheidstaken zo dicht mogelijk bij de burger uitgevoerd moeten worden. Dit betekent dat wanneer taken net zo efficiënt door de gemeente kunnen worden uitgevoerd, dan elders - inclusief de bijbehorende financiën - aan de gemeente worden overgedragen. De VVD is voorstander van decentralisatie, deregulering en privatisering. Uitgangspunt dient hierbij steeds te zijn de doelmatigheid, en optimalisering van de dienstverlening aan de burger. De uitvoering van taken moet steeds aan deze criteria getoetst worden. Privatisering van taken is daarbij geen doel op zich, maar afhankelijk van de vraag of de prijs-kwaliteitverhouding door een goede marktwerking kan worden ver-beterd. Wanneer dit leidt tot privatisering, dient bij voorkeur het gemeentelijk personeel naar het betrokken bedrijf over te gaan. Uitgangspunt voor de VVD is dat de overheid, die taken, die niet door de markt kunnen worden uitgevoerd, op zich neemt. Goede afspraken over welke taken dat zijn is nodig, maar het is moeilijk de sociale effecten te meten. Dat is voor een ieder anders Een hoop dingen kunnen wel door de markt uit worden gevoerd, maar dat leidt niet altijd tot een gewenst c.q. sociaal resultaat en voor een aantal zaken bestaat een zeer imperfecte markt, waardoor de overheid moet bijsturen.
Waar mogelijk, horen beleidsbeslissingen en de uitvoering daarvan zo dicht mogelijk bij de burger plaats te vinden. Hogere overheden dienen taken met de daarbij behorende financiële middelen zoveel mogelijk aan de gemeente over te dragen. Voorkomen moet worden dat de gemeente wordt opgezadeld met onbetaalbare ''open eind'-financiering.
Als liberale partij is de VVD voorstander van een zo groot mogelijke vrijheid voor de burger. De gemeenteraad dient daarom terughoudend te zijn op het terrein van regelgeving. De verordeningen die uitgevaardigd worden, moeten niet alleen praktisch handhaafbaar zijn, maar ook daadwerkelijk gehandhaafd worden. Opschoning van en het verwijderen van tegenstrijdigheden in de bestaande regelgeving dienen voortdurend aandacht te krijgen. De VVD is voor samenwerking met het bedrijfsleven wanneer dit passend is.
De VVD is een voorstander van een "case manager", een persoon die binnen de gemeentelijke organisatie aanspreekpunt is voor een specifiek bedrijf. Op dit moment kent de gemeente al een accountmanager, maar deze rol kan verder worden ingevuld. Deze persoon zal als gesprekspartner dienen voor het bedrijf bij het verkrijgen van alle vergunningen en het volgen van alle regelgeving waar dit bedrijf bij de gemeente mee te maken krijgt. De case manager zal ook moeten waken over tijdige, samenhangende en volledige acties van de gemeente, zodat er geen onnodige vertraging in een traject optreedt.
Raad en college
De VVD acht een College dat steunt op een werkbare meerderheid in de raad gewenst.
De VVD sluit op basis van haar principes van gelijkwaardigheid en verdraagzaamheid samenwerking met leden en/of fracties met fascistische of racistische beginselen uit.
De gemeenteraad richt zich op het algemeen belang, zonder daarbij het belang van minder-heden, groepen of individuele burgers uit het oog te verliezen.
De VVD is van mening dat het dagelijks bestuur van de gemeente slagvaardig moet kunnen opereren. De raad bestuurt op hoofdlijnen. Delegatie van bevoegdheden aan het College van Burgemeester en Wethouders en mandatering van uitvoeringsbevoegdheden aan ambtenaren worden door de VVD gestimuleerd. De eindverantwoordelijk ligt altijd bij het bestuur.
De gemeentelijke organisatie
De invloeden van buiten zijn legio. Voorbeelden zijn: technologische ontwikkelingen, regio- en internationalisering, wet- en regelgeving en klantenbewustwording. Dit stelt volgens de VVD eisen aan de inrichting van de gemeentelijke organisatie, alsmede aan de daarvoor noodzakelijke flexibiliteit. Leiderschap kan er voor zorgen dat, op basis van visie en daadkracht, de juiste besluiten op het juiste moment worden genomen. Het creëren van draagvlak voor veranderingen behoeft de aandacht van iedere leidinggevende. Open communicatie, werkoverleg en medezeggenschap kan de betrokkenheid en eigen verant-woordelijkheid van medewerkers vergroten.
De politiek dichter bij de burger brengen, heeft ook consequenties voor de medewerkers van de gemeente. Het moet voor de individuele medewerker duidelijk worden wat zijn of haar bijdrage is aan het geheel. De burger centraal stellen mag niet alleen een voornemen zijn; klantgerichte dienstverlening, kwaliteitsontwikkeling en doelmatigheid zijn eisen die de burger en de politiek aan de gemeentelijke organisatie mogen stellen. Het ontwikkelen van die organisatie is een permanente aangelegenheid. Integrale kwaliteitszorg kan eraan bijdragen dat de organisatie en haar medewerkers gericht blijven op borging van ontwikkelde normen en voortdurende verbetering. Op basis van tevredenheidsonderzoeken kunnen effecten van verbetering worden gemeten en gevolgd.
Omdat de medewerker de belichaming van de dienstverlening is, stelt dit hoge kwaliteits-eisen. Goed personeelsmanagement acht de VVD daarom noodzakelijk. De VVD is van mening dat verantwoordelijkheden en bevoegdheden zo laag mogelijk in de organisatie dienen te liggen.
De gemeente moet taken die beter en goedkoper door derden kunnen worden uitgevoerd, waar mogelijk, afstoten. Uitbreiding van de dienstverlening via de elektronische snelweg dient te worden gestimuleerd. De VVD vindt dat burgers ook rechtstreeks via dit medium met het College en raadsleden moeten kunnen communiceren. Brieven en e-mail van de burgers aan de gemeente dienen volgens de VVD op tijd en in begrijpelijk Nederlands beantwoord te worden.
Financieel beleid
De basis voor een goed beleid is een sluitend financieel kader. Volgens de VVD moeten de lasten voor de burger zo laag mogelijk worden gehouden. Dit betekent onvermijdelijk keuzes maken. De VVD is van mening dat de gemeentelijke belastingen in principe niet meer dan trendmatig verhoogd mogen worden. De VVD hecht grote waarde aan duidelijkheid over het totale uitgavenvolume. Begrotingsdiscipline is voor de VVD van wezenlijk belang. Het sluitend maken van de begroting mag bij voorkeur niet leiden tot het interen op het eigen vermogen van de gemeente.
De raad kan slechts verantwoorde beslissingen nemen als deze over actuele informatie betreffende de financiële situatie van de gemeente beschikt. Dit betekent niet alleen een heldere begroting, maar ook elk kwartaal een rapportage met een prognose voor de uitgaven van de rest van het begrotingsjaar. In de begroting moeten de investeringen en afschrijvingen op een duidelijke manier worden opgenomen. Tijdens het begrotingsjaar mogen volgens de VVD in principe geen investeringen worden gedaan die niet in de begroting zijn opgenomen.
Tarieven en retributies dienen zo mogelijk kostendekkend te zijn. Er moet een aantoonbaar verband zijn tussen de hoogte van de tarieven en de kosten voor de geleverde diensten. De burger en het bedrijfsleven hebben er recht op dat op dit punt duidelijkheid wordt verschaft.
Gemeente en Europa
De invloed van Europese samenwerking wordt ook op gemeentelijk niveau steeds duidelijker zichtbaar. Op dit moment komt 40% van de in Nederland geldende wetgeving al op Europees niveau tot stand. Ook over een belangrijk deel van de Rijksbegroting wordt in Brussel beslist. Dit betekent dat men op gemeentelijk niveau zorg moet dragen goed op de hoogte te blijven van de Europese regels. Grote aanbestedingen dienen op Europees niveau te geschieden. Deze schaalvergroting stelt ook zwaardere eisen aan het gemeentelijk bestuur. Om adequaat te kunnen functioneren zijn in deze tijd goede contacten op provinciaal, regionaal, landelijk en Europees niveau onontbeerlijk. Alleen landelijk opererende partijen, zoals de VVD, beschikken over de netwerken, kennis en opleidings-faciliteiten die nodig zijn om in deze omstandigheden optimaal te kunnen besturen. De samenwerking in de Eems-Dollard Regio en met name met de gemeenten Meppen en Lingen dienen versterkt en uitgebouwd te worden. De samenwerking wordt met name gezocht op sociaal, onderwijskundig, cultureel, recreatief en economisch gebied.
Ontwikkelingssamenwerking
De VVD is van mening dat Ontwikkelingssamenwerking niet tot de taken van de gemeente behoort, omdat men dan al snel op het terrein komt van het buitenlandsbeleid van de regering. Door activiteiten op dit gebied loopt de gemeente het risico in penibele politieke situaties verzeild te raken. De taak van de gemeente beperkt zich op dit terrein tot de voorlichting, het bevorderen van de betrokkenheid van de bevolking en het in voorkomende gevallen steunen van het particulier initiatief en incidentele hulp in noodsituaties, bijvoorbeeld als gevolg van natuurrampen.